بيرجند نگين كوير

مراسم کف زدن در شبهای زمستان بیرجند

شبهاي طولاني زمستان با زدن كف در خراسان جنوبي كوتاه مي‌شود. «كف» نوعى شيرينى است كه با «زدنِ» آب «چوبك» و شيرين كردن آن به دست مى‏ آيد . برای تهيه اين شيريني محلي  مقدارى «چوبك»- «چوبك» را که در گويش بيرجند «پَشْمٍشُويه» يا «بيخ» مى ‏نامند ( كه ريشه نوعي گياه صحرايي است ) را كوبيده و چند بار در آب مى‏ جوشانند و چون اين آب تلخ است . آن را عوض مي‌كنند و مجدداً مى ‏جوشانند ، اين كار را آنقدر تكرار مى‏كنند كه تلخي آب گرفته شود و هيچ طعمى نداشته باشد . اين آب را مى ‏گذارند سرد شود انگاه آن را در ظرف بزرگي كه بهتر است تغار سفالي باشد مى‏ ريزند و با «دسته‏ گز» كه از تركه ‏هاي به هم بسته شده درخت گز يا انار است هم مى ‏زنند و اين زدن را آنقدر ادامه مى‏ دهند كه آب چوبك «كف» كند و معمولا هم زدن با آهنگ خاصي ادامه مي‌يابد تا «كف» سفت شود آنگاه مقدارى شيره انگور يا شيره شكر و يا پودر شكر را به بتدريج به آن اضافه مي‌كنند و زدن كف را ادامه مى ‏دهند تا خوب مخلوط شود و «كف» شيرين گردد . وقتى كه «كف» از هر جهت آماده شد آن را در ظرفهايى مى ‏كشند و روى آن را مغز كوبيده گردو ، بادام ، پسته ، تخم رازيانه و باديان مى ‏پاشند و با سرانگشت آن را مى ‏خورند. «كفى» كه بدينسان بدست مى‏ آيد خوراكىِ شيرين ، لذيذ ، مطبوع ، معطّر و خوشگوارى است كه مقدار زيادى از آن را مى توان خورد. «كف زدن» از سرگرمى ‏هاى زمستان بخصوص شب چلّه يا يلدا است. قبل از آن كه «كف» را شيرين كنند؛ براى شوخى و تفريح گاهى مقدارى از آن را به سر و صورت يكديگر مى ‏مالند و چون اين كف رنگ و طعم و بويى ندارد ؛ آزارى به كسى نمى‏ رساند. اين عمل باعث خنده و موجبى براى تفريح است. گاهي نيز در شبهاي برفي براي شگون مقداري از كف را روي برفها مي ريزند.