بيرجند نگين كوير

اين آرامگاه در خيابان شهيد منتظري شهرستان بيرجند قرار دارد و مدفن‹‹ حسام الدوله ›› از رجال و امراي بيرجند در دوره قاجار است . اين آرامگاه با مساحت 412 متر مربع داراي يك پيش ايوان سرتاسري يا طارمي است و از كف صحن آرامگاه مرتفع تر است. فضاي ورودي بنا از طريق ايوانچه اي است كه در ابتداي ورودي قرار دارد . اولين اتاق آرامگاه داراي دو دهانه خروجي به اتاق هاي مجاور خويش است . يكي از اين درها به اتاقي منتهي مي شود كه مدفن حسام الدوله است و درمجاورت اتاق آينه كاري قرار دارد . در دو طرف ايوانچه اصلي ، در دو ايوانچه كوچك تر و كم عرض تر اتاق هاي منفرد ديگري قرار دارند . از ويژگي هاي اين بنا تزئينات استادانه آينه كاري با طرح هاي هندسي مي باشد كه تمام سطح داخلي اتاق مقبره را فرا گرفته است . از ديگر تزئينات بنا مي توان به آينه كاري اتاق جلويي بنا با اشكال مختلف هندسي ، گياهي و تركيبات مختلف نقش ها ، گچبري زير سقف گنبد در اتاق مجاور اتاق اول به صورت گل هاي اسليمي و ختايي به صورت مدور ، قوس هاي ورودي اصلي بنا و آينه كاري هاي طاق نماهاي اصلي در فضاي داخلي اتاق آينه اشاره كرد .

معماري اين بنا به دوره قاجاريه تعلق دارد و مصالح آن عبارت از: آجر ،گچ ، خشت خام و آهك . در حال حاضر از اين آرامگاه به دليل وجود فضا هاي مختلف به عنوان كانون فرهنگي، هنري شاهد استفاده مي شود .