معرفي شهرستانهاي استان خراسان جنوبي ( بشرويه )
اين شهر در موقعیت ۳۳ درجه شمالی و ۵۷ درجه شرقی، در شرق ایران و در غرب استان خراسان جنوبی و در لبه کویرواقع است. به دلیل این موقعیت جغرافیایی، آب وهوای این شهر گرم و کویری است. بشرویه به دلیل حفظ بافت سنتی زیبای خود و بادگیرهای زیبای آن به شهر بادگیرها در خراسان معروف بوده است. جمعیت شهر بشرویه در سال ۱۳۸۵ شمسي 778/13 نفر بوده است. بشرويه در شمال غربي خراسان جنوبي قرار گرفته است و از شمال به بردسكن، از غرب به طبس، از جنوب به بخش ديهوك و از شرق به فردوس محدود مي شود. بشرويه را به عنوان موزه خشت و گل خراسان مي شناسند چرا كه اين شهر دهمين شهر تاريخي ايران و دومين شهر تاريخي خراسان است؛ بافت تاريخي بشرويه كه در فهرست آثار ملي ثبت شده است با ده ها اثر ارزشمند و زيبا مي تواند قطب گردشگري استان باشد.آثار تاريخي بافت بشرويه مربوط به دوره هاي صفويه و اواخر قاجاريه و شامل حسينيه ها ، آب انبارها، حمام ها، تكايا، مساجد، منازل اعياني و غيره است كه هر كدام داراي معماري ويژه اي است.آن چه بافت تاريخي بشرويه را از ديگر شهرها جدا مي كند، زندگي حدود ٤٠٠ خانوار در داخل اين بافت است كه به لحاظ فرسوده بودن نيز بسيار خطر آفرين است و شهروندان در اين محدوده امنيت جاني ندارند. همانند سایر مناطق کویری، مردم این دیار افرادی خونگرم، مهمان نواز، متدین و کوشا هستند .
آثار تاریخی بشرویه :
بشرویه از شهرهای تاریخی و قدیمی با عمری چند صد ساله است. بیشتر مردم این دیار به حرفه کشاورزی اشتغال دارند. کشاورزی مبتنی بر منابع زیرزمینی آب و زمینهای مستعد این منطقه است و عمده محصولات به عمل آمده شنبه و جو و گندم و پسته میباشند که در این بین کشت و برداشت پسته اگرچه از قدیم انجام میشده، ولی به تازگی رونق ویژهای گرفتهاست.
بناهاي زيبايي مانند منزل مستوفي، باغ خان، قلعه، منزل استاد فروزانفر، مساجد رقه و غيره، در بشرويه وجود دارد كه چشم هر بيننده اي را خيره مي كند، از سوي ديگر چشم اندازهاي زيبا و پرجاذبه طبيعي و زيست محيطي اطراف بشرويه نيز هر گردشگري را مجذوب خود مي كند.
آبانبار میان ده: این حوض اولین حوض ساخته شده در بشرویه است .این بنا دارای استحکام و زیبایی خاصی است که در ساخت آن صورت گرفته به طوری که با گذشت ۴۰۰ سال از ایجاد آن هنوز کوچکترین تغییری در آن رخ نداده است.
حسینیه میان ده (حسینیه حاج علی اشرف): از دیگر مکانهای مقدسی که در میان بشرویه ساخته شده، حسینیهای است که مدور بنا گردیده و دارای دو ایوان است که به صورت قرینه و به سبک معماری هندی ساخته شدهاند. دور تا دور این عمارت ایوانهای کوچکی ساخته شدهاند. این ساختمان دارای دو طبقه است. طبقه پایین ویژه مردان و طبقه بالا ویژه بانوان است. سازنده این بنا شخصی به نام حاج علی اشرف از اهالی ده خانیک واقع در غرب بشرویه بوده و زمان احداث آن، بر اساس شواهد، دوران حکومت افشاریه در خراسان بوده است.
مدرسه علمیه: این بنا که معروف به مدرسه طلاب علوم دینی نیز هست، در میان ده روبروی مسجد جامع میان ده و حسینیه حاج علی اشرف و در جهت غرب حوض انبار واقع شده و بنایی است که در ساخت آن به طور کامل خشت و گل به کار رفته است. دارای دو ایوان بزرگ در سمت شمال و جنوب است که ایوان شمالی جهت استفاده در فصل زمستان و ایوان جنوبی که از عمق و ارتفاع بیشتری برخوردار است جهت استفاده در فصل تابستان بنا شدهاند.
مسجد جامع میان ده: این مسجد در گذشتههای دور در زمان سلسله صفوی بنا شده و سبک معماری آن زمان را به خوبی نشان میدهد. این بنا به طور کامل از گل و آجر ساخته شده است. بنا دارای کاشیکاری نیست ولی در ایوانی بزرگ، آیاتی از قرآن مجید که به خط کوفی بسیار زیبا نوشته شدهاند به چشم میخورد. سقف ایوانها و شبستان مسجد کاملاً هلالیشکل است و در سردر ورودی آن، روی سنگ بزرگی اشعاری بیانکننده بر زمان ساخت بنا حک شده است.
امام زاده هوگند : در فاصله حدود ۱۲ کیلومتری غرب بشرویه و در دامنه کوه ، ساختمانی زیارتی وجود دارد که به نام امام زاده محمد بن اصغر هوگند معروف و مشهور است. از سابقه و شخصیت مدفون در این محل هیچ اطلاع تاریخی در دست نیست و آن چه اهالی به آن اعتقاد دارند، این است که این جا محل دفن یکی از اولاد امام موسی کاظم (ع) است.
مسجد جامع رقه : این مسجد در سمت شرق دهستان رقه و در منطقهای که اصطلاحاً به «پایین محله» مشهور است، قرار دارد. این مسجد در طول زمان آسیبهای فراوانی دیده و در حال حاضر در حد دیوارههای بیرونی مسجد و بقایای به جا مانده از سه ایوان شرقی، غربی و جنوبی است. سقف ایوانهای غربی و جنوبی کاملاً تخریب شده و ایوان ضلع شرقی از بقیه کاملتر است.
از دیگر بناهای تاریخی بشرویه تپه کرند، رباط اصفاک و نیگنان،قدمگاه ساغند، زیارتگاه بیبی نجمه خاتون مجد و قلعههای نظامی و دفاعی بشرویه و بند ريز كه در مجاورت قلعه دختر واقع شده میباشند.
كوير زيباي بشرويه مدتي قبل ميهمان صدها كوير نورد بود كه شب را با كوير سپري كردند.
جاذبه هاي طبيعي مناطق سرند و خدا آفريد، باغ هاي كرند و ارسك و امام زاده هاي هوگند و مجد هم دست كمي از ديگر مناطق زيباي بشرويه ندارد.
از آثار تاريخي كه بگذريم بشرويه به لحاظ كشاورزي زماني انبار غله خراسان ناميده مي شد و امروز ٧٠ درصد كشاورزي شهرستان به ويژه توليد غلات مربوط به بشرويه است.
توليد پنبه، زعفران، خاكشير و صيفي جات بشرويه هم بازارهاي تهران، يزد و ديگر شهرها را تسخير كرده است.
حدود ٤٠ معدن از «بنتونيت» گرفته تا سنگ هاي تزئيني، خاك نسوز و «كائولن» مي تواند زمينه سرمايه گذاري را فراهم كند ولي متاسفانه از اين معادن تعداد انگشت شماري فعال است و بقيه تنها در حد ثبت باقي مانده است.
خراسان جنوبی سرزميني است كه ساليان سال در گوشه اي از كشور اسلامي ايران بدون شناخته شدن استعدادها و توانائي هايش قرار داشته و حال كه اين منطقه بصورت استاني مستقل مطرح شده بايد در اعتلاي آن بكوشيم و توانمنديهاي انساني ، فرهنگي ، جغرافيائي ، معدني و غيره را به همگان نشان دهيم .